Previous Lecture Complete and continue  

  1.6 Nota Ringkas: Pentadbiran Barat di Tanah Melayu dan Kesan Pentadbiran Barat

SISTEM PENTADBIRAN BRITISH DI TANAH MELAYU

  • Melaka, Pulau Pinang dan Singapure digabungkan sebagai Negeri-Negeri Selat
    • Diketuai oleh Gabenor dan dibantu oleh Residen Kaunselor
  • Negeri-negeri Melayu Bersekutu (Perak, Selangor, Negeri Sembilan dan Pahang) dikendalikan di bawah Sistem Residen
  • Negeri-Negeri Tidak Bersekutu (Kedah, Kelantan, Terengganu, Perlis dan Johor) dikendalikan di bawah Sistem Penasihat
    • Residen dan penasihat menasihati sultan dalam semua perkara kecuali agama Islam dan adat istibdat orang Melayu sahaja
    • Raja dan pembesar Melayu hanya berkuasa dalam hal agama dan adat istiadat orang Melayu
  • Pentadbiran negeri dibahagi kepada beberapa daerah
  • Pentadbiran peringkat kampung yang diketuai oleh penghulu dikekalkan

KESAN PENTADBIRAN BARAT DI ASIA TENGGARA

  • Sistem pentadbiran Barat membawa kepada kemunculan semangat nasionalisme
  • Kesan kepada sistem pemerintahan beraja
    • Digantikan dengan Gabenor Jeneral di Burma dan Indonesia
    • Dikekalkan di Tanah Melayu tetapi hanya berkuasa dalam bidang agama Islam dan adat istiadat orang Melayu sahaja
    • Sistem perhambaan yang dimilik oleh raja dan pembesar dihapuskan
  • Kesan kepada sistem pentadbiran (termasuk wilayah, negeri dan daerah)
    • Daerah dan wilayah disatukan di bawah kerajaan pusat yang diketuai Gabenor Jeneral atau Pesuruhjaya Tinggi
      • Tugas pembesar di peringkat pusat diganti dengan biro atau jabatan yang diketuai oleh pegawai Barat
    • Pegawai Barat mengambil alih peranan pembesar tempatan
      • Mengetuai pentadbiran daerah
      • Mengawasi tugas penghulu dan pembesar tempatan di sesetengah negara
      • Mengambil alih kuasa memungut cukai di samping memperkenalkan pelbagai jenis cukai baru
    • Balai polis ditubuhkan untuk menjaga keamanan
  • Kesan kepada sistem sistem perundangan
    • Perundangan Barat diperkenalkan (Badan Kehakiman atau Mahkamah Barat)

Soalan
  1. Apakah yang dimaksudkan dengan Negeri-negeri Selat?
  2. Apakah yang dimaksudkan dengan Negeri-negeri Melayu Bersekutu?
  3. Di negeri manakah British memperkenalkan sistem penasihat?
  4. Bagaimanakah kedudukan raja dan pembesar Melayu semasa zaman pemerintahan British?
  5. Apakah nama jawatan ketua pentadbir pusat di Asia Tenggara pada zaman penjajahan Barat?
Jawapan:
  1. 3 buah negeri iaitu Melaka, Singapura dan Pulau Pinang.
  2. Empat buah negeri iaitu Perak, Selangor, Pahang dan Negeri Sembilan.
  3. Johor, Perlis, Kedah, Kelantan dan Terengganu.
  4. Raja dan pembesar Melayu kehilangan kuasa memerintah dan hanya berkuasa dalam bidang agama Islam dan adat istiadat orang Melayu.
  5. Gabenor Jeneral.